Manualny drenaż limfatyczny
Manualny drenaż limfatyczny może wykonywać fizjoterapeuta lub lekarz odpowiednio przeszkolony. Ważne jest aby do każdego pacjenta podchodzić indywidualnie, gdyż każdy ma inny typ obrzęku, wielkość obrzęku oraz wrażliwość na bodźce. Manualny drenaż limfatyczny wykonujemy suchymi dłońmi, 5-7 ruchów w jednym miejscu w trybie jednosekundowym. Wyróżniamy 4 typy ruchów, zwanymi ruchami Voddera : krążenia dłoni (miejscowe ), technika czerpania, technika spiralna, technika poprzeczna. Manualny drenaż limfatyczny można wykonywać na dowolnej części ciała, oczywiście istnieje odpowiednia metodyka opracowywania poszczególnej części ciała.
Manualny drenaż limfatyczny najczęściej wykonywany jest u osób po mastektomii. Jednak wskazań do manualnego drenażu limfatycznego jest wiele. Do najważniejszych należą : obrzęki limfatyczne, obrzęki pourazowe, obrzęk żylny, obrzęki powstałe w wyniku braku aktywności ruchowej, obrzęki lipidowe, obrzęki idiomatyczne, chroniczne obrzęki zapalne, obrzęki obecne przy zaburzeniach krążenia tętnic.
Manualnego drenażu limfatycznego nie wolno wykonywać u wszystkich chorych. Istnieje szereg przeciwwskazań, do najważniejszych należą : zakrzepica żył głębokich, nieleczony nowotwór oraz nawrót choroby nowotworowej, niewyrównana niewydolność serca, ostre egzemy skórne oraz ostre zapalenia na tle bakteryjnym i wirusowym.
Manualny drenaż limfatyczny aby przyniósł zamierzony efekt terapeutyczny musi być połączony z kompresjoterapią, w przeciwnym razie efekt pracy zostanie zniweczony.